Ayakta Durma Sehpası Nedir, Kimler Kullanır?

Ayakta durma sehpası, kendi başına ayakta duramayan ya da ayakta kalmakta zorlanan bir çocuğun veya yetişkinin güvenli biçimde dik konumda durabilmesi için kullanılan bir destek ekipmanıdır. Kullanıcıyı ayak, diz, kalça ve gerektiğinde gövde ile baş bölgesinden destekleyerek dik ya da açılı bir konumda tutar. Bu ürün; dik duruş sehpası, ayakta durma masası, dik konumlandırma cihazı ya da İngilizce adıyla standing table veya stander olarak da bilinir.

Bu rehberde sehpanın ne yaptığını, hangi çeşitlerinin olduğunu ve kimlerin kullandığını sade bir dille anlatıyoruz. Amacımız seçim yaparken size yol göstermek; kullanıcının ihtiyacına dair kararları ise onu takip eden hekim ve fizyoterapistle birlikte vermenizi öneririz.

Ayakta durma sehpası ne işe yarar?

Sehpanın işi mekaniktir: kişiyi kaymadan, düşmeden ve doğru hizada dik tutmak. Ayaklar bir ayak tablasına yerleştirilip bantlarla sabitlenir, dizler önden bir pedle desteklenir, kalça bir ped ya da kemerle yerinde tutulur. Gövde kontrolü sınırlı olan kullanıcılar için göğüs pedi, yan gövde destekleri ve baş desteği eklenir. Önündeki tabla sayesinde kullanıcı ayaktayken oyun oynayabilir, yemek yiyebilir, ders çalışabilir ya da çevresindekilerle göz hizasında sohbet edebilir.

Ayakta durma programının neden uygulanacağına, ne sıklıkla ve ne kadar süreyle yapılacağına kullanıcıyı takip eden hekim ve fizyoterapist karar verir. Bu sayfadaki bilgiler ürün seçimine yardımcı olmak içindir; tıbbi bir değerlendirmenin yerini tutmaz.

Kimler kullanır?

Ayakta durma sehpaları farklı yaş gruplarında ve farklı durumlarda kullanılır. Sık karşılaştığımız kullanıcılar şunlardır:

• Serebral palsi (CP) tanılı çocuklar ve gençler,
• Spinal müsküler atrofi (SMA), spina bifida ya da farklı nöromüsküler tanıları olan çocuklar,
• Omurilik yaralanması ya da inme sonrasında hareketi kısıtlanan yetişkinler,
• Uzun süre yatakta ya da tekerlekli sandalyede kalan ve ekibinin ayakta durma programı önerdiği kişiler.

Sehpalar evlerin yanı sıra rehabilitasyon merkezlerinde, özel eğitim okullarında ve bakım kurumlarında da kullanılır. Kurumlar genellikle farklı boylara uyacak birkaç beden birlikte tercih eder.

Ayakta durma sehpasının bir başka yönü de sosyal hayattır. Ayakta duran bir çocuk sınıf arkadaşlarıyla, kardeşleriyle ya da sizinle aynı hizada olur; tablanın başında oyun oynar, sofraya katılır. Yetişkin bir kullanıcı ise ayaktayken mutfakta, çalışma masasında ya da pencere kenarında vakit geçirebilir. Sehpanın evde nerede duracağını ve ayaktayken neler yapılacağını önceden düşünmek, sehpanın günlük yaşama doğal biçimde katılmasını sağlar.

Ayakta durma sehpası çeşitleri

Dik (upright) ayakta durma sehpası

Kullanıcı tam dik konumda durur. Gövde ve baş kontrolü görece iyi olan kullanıcılar için uygundur. Bazı modeller sırt desteği olmadan yalnızca ayak, diz ve kalça desteğiyle çalışır; bu modelleri sırt desteksiz ayakta durma sehpası sayfamızda bulabilirsiniz.

Ön destekli (prone) sehpa

Kullanıcı hafifçe öne eğik durur; göğsü ve karnı önden bir pedle desteklenir. Elleri önündeki tablada serbest kalır. Bu konumda başını kendi kaldırabilmesi beklenir; bu yüzden baş kontrolü önemlidir.

Arka destekli (supine) sehpa ve eğimli masa

Kullanıcı sırtüstü, yatar konumdayken sehpaya yerleştirilir; ardından tabla adım adım dikleştirilir. Açı ayarı sayesinde tam dik konuma gelmeden de kullanılabilir. Baş ve gövde kontrolü sınırlı olan ya da ayağa kaldırılarak yerleştirilmesi zor olan kullanıcılar için düşünülür. Modeller için açı ayarlı (eğimli) ayakta durma masası kategorimize bakın.

Çeşitler arasındaki farkları ayrıntılı anlattığımız ön destekli mi, eğimli masa mı rehberi seçiminizi kolaylaştırır.

Sehpanın temel parçaları

• Ayak tablası: Ayakların bastığı taban. Çoğu modelde ayak bantları ya da sandalet tipi sabitleyiciler bulunur; bazılarında açısı ayarlanır.
• Diz pedi: Dizleri önden destekler, yüksekliği ve derinliği kullanıcıya göre ayarlanır.
• Kalça pedi ya da kemeri: Kalçayı yerinde tutar ve kullanıcının geriye kaymasını engeller.
• Gövde (göğüs) desteği ve yan pedler: Gövdesini dik tutmakta zorlanan kullanıcılar için. Bu özellikteki modeller gövde destekli ayakta durma sehpası sayfamızda.
• Baş desteği: Baş kontrolü sınırlı olanlar için. Bkz. baş ve boyun destekli modeller.
• Tabla: Kullanıcının önündeki çalışma yüzeyi. Yüksekliği, bazı modellerde eğimi ayarlanır.
• Tekerlek ve fren: Sehpanın oda içinde taşınmasını kolaylaştırır; kullanım sırasında frenler mutlaka kilitli olmalıdır.

Satın almadan önce

Doğru sehpa, kullanıcının boyuna, gövde ve baş kontrolüne, sehpaya nasıl yerleştirileceğine ve kullanılacağı ortama göre seçilir. İlk adım olarak kullanıcının boyunu ölçün ve boy hesaplayıcımızla uygun bedeni ve yaklaşık ayar yüksekliklerini görün. Ardından birkaç soruyla size uygun modelleri listeleyen seçim sihirbazını kullanabilirsiniz. Modelleri her yönden incelemek isterseniz 3B sergimize bakın.

Ayrıntılı seçim adımları için ayakta durma sehpası nasıl seçilir rehberini okuyun. Tüm modeller ayakta durma sehpası kategorimizde yer alıyor. Aklınıza takılan bir konu olursa bize ulaşın.